Techniek en natuur op recente Franse postzegels – Ran van den Boom
Uit de grote hoeveelheid recente Franse postzegels begin ik deze bespreking met de postzegels die te maken hebben met techniek. Daarna komt de natuur aan bod.
Sinds een aantal jaar geeft La Poste elk jaar een nieuwe luchtpostzegel uit. Terugkerende thema’s zijn historische luchtvaartpersonen en historische luchtvaartgebeurtenissen. Het is een interessant deelgebied van de Franse filatelie met afbeeldingen van vliegtuigen en andere luchtwaardige constructies.
Twee recente voorbeelden: op afbeelding 1 de postzegel van 12 november 2024 met luchtvaartpionier André Japy (1904-1974), houder van diverse langeafstandsrecords. Hij werd een legendarisch figuur in Japan na een vlucht naar Japan in 1936, waarbij hij neerstortte op de berg Sefuri tijdens een storm na een vlucht van 12.000 kilometer. Op de postzegel staan André Japy met zijn vliegtuig, de Caudron Simoun, met erboven de Japanse symbolen de traditionele Japanse poort, de tori, wilde ganzen en een rode zon.
Afbeelding 2 toont de postzegel die verscheen op 2 juni 2025 ter gelegenheid van de eerste luchtpostdienst van Casablanca (Marokko) naar Dakar (Senegal). Deze ging op 1 juni 1925 van start. De vlucht van 2.760 kilometer was onderdeel van het visionaire project La Ligne (De Lijn) van Pierre-Georges Latécoère om Frankrijk via Afrika met Zuid-Amerika te verbinden. Met twee type Breguet XIV vliegtuigen, de F-AEEL van Casablanca naar Agadir en de F-AFEJ van Agadir naar Dakar, trotseerden de piloten de talrijke technische uitdagingen en extreme weersomstandigheden in de woestijn om de post naar Dakar te vliegen, alwaar die op 3 juni aankwam. De terugvlucht vond plaats van 6 tot 8 juni. La Ligne werd daarna een reguliere dienst. Opmerkelijk is dat onder UV licht de letters F-AEEL én een extra vliegtuig zichtbaar worden op de postzegel. Op de CFV website komt een artikel bij Leden voor leden met meer luchtvaartpostzegels en met de foto van deze postzegel onder UV licht.
Op 16 juni 2025 verscheen een postzegelboekje met Franse uitvindingen (Afbeelding 3). Op de acht postzegels staan de rekenmachine, de heteluchtballon, de opvouwbare paraplu, de naaimachine, de bioscoop, de radio, de soundtrack en de digicode. Ik licht er een aantal uit.
Blaise Pascal (1623-1662) vond op 18-jarige leeftijd de Pascaline uit, een rekenmachine voor het optellen en aftrekken van twee getallen. Het werd de voorloper van de rekenmachine zoals we die nu kennen.
Ambachtsman Jean Marius vond in 1810 de opvouwbare paraplu uit. Tot die tijd gingen mannen bij regen met hoeden naar buiten, en vrouwen bleven binnen. Lodewijk XIV was dusdanig onder de indruk dat hij Marius een koninklijk privilege (het toenmalige equivalent van een patent) verleende, waardoor Marius deze paraplu vijf jaar lang als enige mocht fabriceren.
Arts en fysioloog Etienne Jules Marey (1830- 1904) werkte aan bewegingspatronen van mensen en dieren, en ontwikkelde daarbij een ‘chronofotografisch’ geweer waarmee hij bewegende objecten op een serie opeenvolgende foto’s kon vastleggen. Daarmee was hij de grondlegger van de chronofotografie, waarbij ‘de fotograaf een beweging in de tijd met behulp van de fotografie gaat analyseren’ volgens Wikipedia.
Dan aandacht voor iemand die zich op het grensvlak van techniek en natuur bewoog. Op 10 juni 2025 verscheen een postzegel om de honderdste sterfdag van astronoom, geofysicus en schrijver Camille Flammarion (1842-1925) te herdenken (Afbeelding 4). Hij bestudeerde natuurverschijnselen waaronder dubbelsterren, de maan en de planeet Mars. Hij pionierde met het fotograferen van de sterren. Hij was in 1887 medeoprichter van de Société astronomique de France en werd vooral bekend vanwege zijn populairwetenschappelijke boeken over astronomie.
Over de natuur verschenen onlangs diverse postzegels. Van 9 tot 13 juni 2025 was de derde Conferentie van de Verenigde Naties over de oceanen (UNOC3) in Nice. Daarbij kwamen landen over de hele wereld bij elkaar om afspraken te maken om de leefbaarheid van de oceanen te verbeteren. Op 10 juni verscheen een postzegel (Afbeelding 5) met uitzicht vanuit Nice over de zee vanaf de Promenade des Anglais, met de kenmerkende blauwe stoelen en de vuurtoren, met meeuwen en dolfijnen in de baai.
Op 7 juli 2025 gaf La Poste een postzegelboekje uit met twaalf postzegels over de oceanen (Afbeelding 6), met twee zegels per oceaan: de Arctische oceaan, de Noordelijke Atlantische Oceaan, de Zuidelijke Atlantische Oceaan, de Zuidelijke Oceaan, de Indische Oceaan en de Grote of Stille Oceaan.
Euromed is een verbond van postorganisaties van 22 landen rond de Middellandse Zee. Jaarlijks geeft elk land een postzegel uit met een gemeenschappelijk thema. Zie de website https://euromed-postal.org/voting/ voor een overzicht en tevens verkiezing van de mooiste postzegel van 2024. Dit jaar is het thema Les réserves naturelles ofwel Natuurreservaten. Frankrijk heeft een groot aantal natuurreservaten in en rond de Middellandse Zee. Op 15 juli 2025 verscheen een postzegel (Afbeelding 7), die de biodiversiteit toont.
Kijk op de CFV website voor meer recente uitgiften: www.cfv-marianne.nl.