De postzegel forensisch benaderen – Simon Morriën
‘ImageSleuth’
Een veel voorkomend probleem, een postzegel met een vlekkerig of vaag stempel. Wat je zoekt is het onderscheid tussen de oorspronkelijke zegel en de later aangebrachte wijzigingen. Bijvoorbeeld door stempelen, maar ook opgebrachte fosfor of een later opgebrachte Rode Kruis toeslag of iets soortgelijks. Julie gebruikte voor een artikel een zegel met een slecht leesbaar stempel. Ze vroeg mij of er een mogelijkheid was om het stempel beter zichtbaar te maken. Vanuit een van mijn hobby’s (de fotografie) ken ik het digitaal ontleden van foto’s. Kleuren intensiveren of deels wegenemen. Ik wilde de zwarte stempelafdruk losmaken van de zegel.
Om dit te begrijpen is enige kennis nodig van onze waarneming van kleur. Het menselijk oog herkent drie kleuren, Rood, groen en blauw. Wit is de aanwezigheid van alle kleuren en zwart is het ontbreken van alle kleuren. Het spectrum daartussen kent een oneindig aantal afgeleide kleuren die bestaan uit een percentage rood, een percentage groen en een percentage blauw. Afhankelijk van welke percentages wij toepassen, zien we andere kleuren.
Ik ging spelen met deze variabelen om te kijken of dit werkbaar was. Het fotoprogramma bleek daarvoor ongeschikt. Fotoprogramma’s zijn toegespitst op digitale foto’s en niet op eendimensionale kleurenprints op papier. Ik ging zoeken op het internet. Daar vond ik veel programma’s die de suggestie wekken dat ze het probleem aankunnen, maar de praktijk bleek weerbarstig. Je hebt geen idee in welke percentage-samenstelling je de zegel moet analyseren. Het aantal mogelijkheden is oneindig. En dan moeten origineel en stempel nog uit elkaar. Daar zijn slimme algoritmen voor nodig. Voer voor wiskundigen.
Julie had nog een berg uitgescheurde pagina’s van artikelen uit het blad Filatelie. Het bewaren herkennen wij allemaal en de stapels eveneens. Er moest toch maar weer eens worden opgeruimd. En in deze berg papier kwam een oud artikel tevoorschijn uit het blad van mei 2014. Het artikel: ‘retroReveal’.
Ontwikkelaars van de universiteit van Utah hadden forensische programma’s ontwikkeld om echt van slecht te onderscheiden,. Breed ontwikkelde programmatuur waarvan een deel toepasbaar bleek op de filatelie. De programma-ontwikkeling werd gestopt, maar de databases van al dit goeds werden vrijgegeven aan de buitenwereld als ‘open source’ (vrij bruikbaar voor verdere ontwikkeling). Een paar software ontwikkelaars gebruikten dit en ontwikkelden ‘retroReveal’.
Was dit de oplossing?
Helaas niet, ‘retroReveal’ is nog steeds vindbaar op het internet maar functioneert niet meer. Je kunt een account aanmaken, maar zodra je een JPEG scan invoert, krijg je alleen een riedel informatica over je heen. Voer voor specialisten, maar niet meer bruikbaar voor de leek. (‘RetroReveal’ blijkt sinds 2022 te zijn beëindigd).
Maar er gloorde hoop. Er was iets geweest, en wat de één laat vallen, pakt de ander wel weer op. Na het nodige speuren, kwam ik op het programma ‘ImageSleuth’. Zij ontwikkelden verder op dezelfde basis. Het programma is gratis te downloaden en eenvoudig te installeren. Je maakt een hoogwaardige JPG of JPEG scan, leest deze in en het programma produceert standaard zo’n zeventig grotendeels zwart-wit afbeeldingen waarvan er een aantal geheel onbruikbaar is en een aantal verbluffende resultaten oplevert in herkenbaarheid van stempel of zegel.
De installatie van ‘Imagesleuth’ verloopt in nog geen minuut. Het is een zelfstandig programma dat geheel los van het internet functioneert. Bij installatie verschijnt het bekende vierkant van Microsoft dat deze het programma niet kent. Gewoon negeren en installeren. Het is virusvrij, er zitten geen advertentieprogramma’s achter en je wordt niet gevraagd naar je persoonlijke gegevens. Een aanrader voor de filatelist! Het programma heeft overigens ook een MAC- en Lunix versie.
- https://www.imagesleuth.com
- Het oude artikel is interessant: maandblad Filatelie, mei 2014 (nr. 5), pag. 306-308.
- https://edities.maandbladfilatelie.nl